Kto zna Tadeusza Makowskiego ? Nie kojarzyłam nazwiska autora obrazów przedstawiajacych dzieci w sposób marionetkowy. Zastanawiając się kogo tym razem wziąć na warsztat przeglądałam galerie obrazów polskich artystów. Kilka razy wpadały mi pod nos właśnie te portrety.Znam je od dawna ,ale jakoś niespecjalnie interesowało mnie nazwisko artysty.

Pomyślałam ,że pewnie więcej jest takich osób (chyba ,że tylko ja mam ograniczone pole zainteresowań) Więc czemu nie zrobić krótkiej noty właśnie o Tadeuszu Makowskim ?

  Urodził się w bardzo znamiennym dla Polski mieście – Oświęcimiu -w 1882 roku.Niewiele wiedziałam o jego życiu i czy miejsce urodzenia miało jakikolwiek wpływ na jego twórczość. Z góry założyłam ,że pewnie tak było... to ilustruje jak mało o nim wiedziałam.

  Ale nie jest tak prosto. Pod koniec 1908 roku wyjechał do Paryża gdzie mieszkał do końca życia. W Polsce zdążył ukończyć filologię klasyczną i polską na UJ i pod okiem takich artystów jak Mehoffer i Stanisławski malarstwo na ASP w Krakowie. Studia na akademii ubarwiły podróże do Włoch i Kijowa co nie przeszkodziło mu ukończyć ich z wyróżnieniem.

  Po wyjeździe z Polski początkowo tworzył obrazy w stylu wyniesionym z akademii .Stopniowo jednak w miarę rozwijania warsztatu eksperymentował z kubizmem i symbolizmem.

  W trakcie pierwszej wojny światowej wyjechał do Bretanii na zaproszenie kolegi po fachu Władysława Ślewińskiego . Może atmosfera sielskości miała też wpływ na kolejny etap rozwoju artystycznego. W tym okresie malował pejzaże i naznaczone impresjonizmem sceny z życia wsi.

  W latach dwudziestych jego obrazy skłaniały się w kierunku naiwnego realizmu i wtedy też, coraz częściej zaczął przewijać się motyw dzieci, który po raz pierwszy pojawił się w 1918 roku.Ten zwrot stał się podstawą charakterystcznego stylu Tadeusza Makowskiego. Na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych wystawiał swoje obrazy wraz z Marcelem Gromairem, Edouardem Georgem, Pierrem Dubreuilem, Perem Krohgiem i Jules’em Pascinem .Również ich ekspresjonizm miał wpływ na ostateczny kształt stylu Makowskiego.Jego obrazy z tego okresu bardzo łatwo odróżnić – uproszczone geometryczne kształty i bardzo wąska paleta barw chociaż ciekawie zaznaczony światłocień.

  I właśnie geometryczne portrety dzieci zawsze zwracały moją uwagę. Może właśnie przez to ,że artysta używał tak mało kolorów,prymitywizm formy i w zasadzie kukiełki ludzkie - skojarzyły mi się z być może traumatycznymi przeżyciami w czasie wojny - nie wiem czemu założyłam II wojnę światową....

  Niestety przyznaję się do ignoranctwa ,ale nie ma jego sztuka żadnego związku z wojną ,a już na pewno nie z tą ,która odcisnęła swoje piętno na rodzinnym mieście malarza. Po prostu jego wizja egzystencji ludzi była dla niego bardzo mocno groteskowa. Postaci są bardzo teatralne ,upozowane i sztuczne ,ale mimo tego ja odbieram je nadal z przesłaniem smutku , liryki i człowieczeństwa. Mam nadzieję ,że się nie mylę w tej interpretacji ,bo nie byłabym jedyna : "Makowski sprowadza człowieka do brył i figur, ale pozostawia mu jego duszę". Mieczysław Wallis

  Pierwsza poświęcona tylko temu artyście wystawa w Polsce odbyła się dopiero w 1960 roku ,w dwudziestoleciu międzywojennym był praktycznie nieznany w ojczyźnie. Niewiele jest w sieci wiadomości na temat innych technik sztuki ,które uprawiał – drzeworytu,akwaforty czy litografi. Znalazłam wzmiankę ,że czasem ilustrował też książki. A zaliczany jest do największych artystów polskich XX wieku.

  Zmarł 1.listopada.1932 roku w Paryżu .

  Wielkim wydarzeniem w tym roku była aukcja w Domu aukcyjnym Agra-Art w Warszawie gdzie pod młotek trafiły trzy obrazy Makowskiego z prywatnych zbiorów przyjaciela, dziennikarza i promotora artysty - Stephane Maniera. Łączyła ich też wspólna pasja i zainteresowanie muzyką jazzową ,obaj na swój sposób upamiętnili to - Manier napisał książkę ,Makowski namalował obraz Jazz (1929r.).

Po przedwczesnej śmierci malarza Manier wraz z innymi przyjaciółmi artysty założył stowarzyszenie  popularyzujące jego twórczość -  Societe Amis de Tade Makowski

Płótna na sprzedaż wystawił wnuk dziennikarza po śmierci dziadka. W jego posiadaniu znajduje się również zbiór listów ,wspomnień jakie towarzyszyły przyjaźni Makowskiego i Maniera. Obrazy które licytowano to :"Wnętrze" (1929), "Piastunka z małym Jacques'em" (1922) i "Chłopiec w kapeluszu" (ok. 1919-22) .

  Decyzję o sprzedaży Paul Stephane Manier w jednym z wywiadów tłumaczył tak : "Nawet jeżeli obrazy pochodzą z prywatnej kolekcji, ich miejsce jest tu, w kraju, w którym ten artysta się urodził i w którym najlepiej zostanie zrozumiany". "Wnętrze " osiągnęło na aukcji cenę 620 tyś.